Het leven in de bezette Palestijnse gebieden is explosief.

| Geen reacties

Erez, 3 maart, half negen 's ochtends. We zijn er klaar voor. Op naar Gaza, op naar Rafah, een Palestijns dorp in het Zuiden van Gaza. We zijn een delegatie Nederlandse politici, die op uitnodiging van United Civilians for Peace, een gezamenlijk initiatief van zes Nederlandse NGO's (Novib, Cordaid, Pax Christi, Kerkinactie en IKV) de situatie in Israël en de bezette Palestijnse gebieden in ogenschouw neemt.
Dat valt tegen. De Israëlische militairen bij de grensovergang Erez zijn duidelijk minder klaar. Ze zeggen wel steeds 'no problem', maar dat duurt wel erg lang. Twee uur later zijn ze nog steeds met onze paspoorten in de weer, en glimlachen ze no-problem.

Na drie uur zijn we de grens eindelijk over en op weg naar Rafah, een vluchtelingenkamp waar regelmatig onlusten uitbreken. Vandaag is het rustig. Maar niet altijd, dat wordt ons snel duidelijk: nog geen dag later wordt er een aanslag gepleegd op dezelfde grensovergang bij Erez. En hoewel de aanslag mislukt, volgt zoals gebruikelijk een vergelding: bij een inval in de Gazastrook, in Rafah, vallen zeker veertien doden en volgen er een reeks vuurgevechten met militante Palestijnen. Het Israëlische leger zette tientallen pantservoertuigen, waaronder tanks, en acht helikopters in.

Het leven in de bezette Palestijnse gebieden is explosief. Niet alleen in de Gazastrook, ook op de Westbank. De wanhoop en de frustratie van de Palestijnen drijft hen in handen van radicale elementen van de Hamas.
De bron van het geweld, van de zelfmoordaanslagen, ligt in de bezetting, in de wegversperringen, in het gedrag van de militairen.
De bouw van de muur, het hek, de afscheiding ofwel het honderdenkilometer lange netwerk van elektronisch beveiligde hekken en acht meter hoge betonnen muren waarmee de regering-Sharon de Palestijnse dorpen en steden probeert af te grendelen, is ook niet bevorderlijk om de gevoelens van de Palestijnen milder te stemmen. Zelfs niet om aan de andere kant meer veiligheid te garanderen.

Duizenden Palestijnen komen klem te zitten tussen de muur en de grens. Palestijnse boeren worden van hun land, boomgaarden en waterbronnen gescheiden, arbeiders van hun werk, kinderen van hun school, dorpelingen van hun winkels, patiënten van ziekenhuizen en familieleden en vrienden van elkaar.
Een scheiding tussen het land en de mensen. Het land aan de Israëlische kant, de mensen, ontdaan van alle economische middelen van hun bestaan, opgesloten in hun dorpen, aan de andere kant.
Wie daar niet wanhopig en gefrustreerd van wordt!

Als Israël een muur wil bouwen om het gevoel van veiligheid te vergroten, dan is dat hun zaak. Er is echter een grote MAAR ...... doe het op eigen grondgebied, doe het op de Groene Lijn. Dan is het een "geloofwaardige" veiligheidsmaatregel. Wat er nu gebeurt is dat het diep insnijdt in de bezette Palestijnse Gebieden. Op deze manier blijft er weinig over van het veiligheidsargument en doet het te sterk denken aan landjepik.

36% van de jongeren in Gaza is bereid als martelaar voor de "goede zaak" te sterven. Veel van deze jongeren hebben een familielid verloren. Die is of "per ongeluk" doodgeschoten bij een wegversperring, bij een inval van het Israëlische leger in een vluchtelingenkamp of tijdens één van de vele huiszoekingen op zoek naar terroristen en wapens. De (toekomstige) martelaar wil een broer, een zus, een vader, een familielid wreken. En Israël antwoordt met wraak op wraak, en Hamas en Jihad antwoorden met wraak en wraak. Een vicieuze cirkel. Het einde is zoek. Hoe hier uit te komen?

Israël heeft belang bij rust, heeft belang bij het afsluiten van veiligheidsarrangementen - vrede is een te beladen woord - om eigen veiligheid te waarborgen. De grote angst is om een minderheid in eigen staat te worden. Momenteel overweegt 25% van de Israëlische jongeren om het land te verlaten. Ook om economische redenen is het belangrijk rust in de regio te hebben. De bezetting en de nederzettingpolitiek kost Israël handen vol geld. Geld dat ook besteed kan worden aan interne politiek.

De regering Sharon heeft een plan gelanceerd om zich éénzijdig terug te trekken uit de Gaza. Ook moeilijk te verdedigen nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zouden worden opgedoekt. Dat plan stuit intern en extern op veel weerstand. Deze eenzijdige terugtrekking van Israël zet de Palestijnen volledig buiten spel. De Palestijnen lijken er niet meer toe te doen. Israël onderhandelt met de VS over terugtrekking over de hoofden van de Palestijnen heen. In ruil voor eenzijdige terugtrekking koerst Israël aan op internationale erkenning van de - door hun opnieuw vastgelegde grens. De Palestijnen kunnen dan achter het hek hun Palestijnse staat uitroepen. Dit brengt , in Sharon's optiek, rust en bevordert de veiligheid over en weer.

Sharon's plan heeft die rust elementen niet in zich. Terugtrekken uit Gaza is een goede stap voorwaart, het stopzetten van verder vredesoverleg met Palestijnse leiders is dat niet. Vrede kan er alleen maar komen als beide partijen - Israël en de Palestijnen - hier een overeenstemming over hebben. Hier past geen éénzijdig vaststellen van nieuwe grenzen, vastgesteld door Israël en de Verenigde Staten. Buitenstaanders kunnen een belangrijke rol spelen in een vredesproces. Ze kunnen zelfs bepalend zijn voor een goede uitkomst. Maar vrede sluit je met de direct betrokkenen. Dat zijn nog steeds de Palestijnen. De VS - en ook de EU - moeten zich niet voor het karretje van Israël laten spannen.

Nederland is vanaf 1 juli voorzitter van de EU en kan een belangrijke rol spelen in het opstarten van een vredesproces. Van Nederlandse zijde mag verwacht worden, gegeven onze goede betrekkingen met zowel Israël als de Palestijnen (en de Verenigde Staten), dat zij nu al initiatieven onderneemt. De delegatie - bestaande uit vertegenwoordigers van CDA, PvdA, D'66 en GroenLinks - is er van overtuigd dat het Nederlandse voorzitterschap het tot haar taak moet rekenen om juist in de periode van het voorzitterschap de inspanningen van het Kwartet rondom de implementatie van de "road map" te intensiveren.

De kansen voor een rechtvaardige vrede verminderen met de dag. Het gaat natuurlijk primair om een inzet van Israëli's en Palestijnen, maar een strategische inzet van de EU kan wezenlijk bijdragen om de situatie te keren en de Palestijnse en Israëlische bevolking het perspectief op een vreedzame toekomst niet te laten verliezen.

Ans Zwerver 8-03-2004

Laat een reactie achter

Dagboek Archief

Aangedreven door Movable Type 4.38